Το ήθος των δισεκατομμυριούχων

 

 Η βασική ιδέα πίσω από την ιστοσελίδα Apocalypse Early Warning System (Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης Αποκάλυψης) είναι η εξής: Σε περίπτωση που επίκειται κάποια παγκόσμια καταστροφή (όπως ένας πυρηνικός πόλεμος), οι άνθρωποι με τεράστια οικονομική και πολιτική δύναμη ενδέχεται να το μάθουν πριν από το ευρύ κοινό. Έχοντας πρόσβαση σε ιδιωτικά αεροπλάνα, η πρώτη τους αντίδραση θα ήταν πιθανότατα να επιβιβαστούν σε αυτά και να αναχωρήσουν για πιο ασφαλείς τοποθεσίες ή καταφύγια. Και σύμφωνα με μια παλιά αντίληψη, αν δείτε μια ομάδα ανθρώπων να τρέχουν μανιωδώς προς μια κατεύθυνση, τρέξτε μαζί τους. Πιθανότατα τρέχουν μακριά από κάτι το οποίο αξίζει να αποφύγετε (π.χ. μια τρομοκρατική επίθεση, τον Γκοτζίλα ή τον Κινγκ Κονγκ). 

Η ίδια λογική έχει πλέον προσαρμοστεί στην ψηφιακή εποχή, χάρη σε ένα έργο που αντιμετωπίζει τις ταξιδιωτικές συνήθειες των δισεκατομμυριούχων σαν ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για το τέλος του κόσμου. Ο προγραμματιστής Kyle McDonald βασίστηκε σε μια απλή και κυνική υπόθεση, ότι αν επίκειται ο πυρηνικός όλεθρος, οι πλούσιοι θα είναι οι πρώτοι που θα πανικοβληθούν, δεδομένης της δειλίας τους. Θα επιβιβαστούν στα ιδιωτικά τους τζετ και θα απομακρυνθούν από τις μεγάλες πόλεις για να κρυφτούν στα ιδιωτικά τους νησιά ή οπουδήποτε αλλού.

Οι υπόλοιποι από εμάς, που δεν έχουμε ούτε μισό ιδιωτικό αεροσκάφος ούτε πρόσβαση σε δίκτυα εμπιστευτικών πληροφοριών γεμάτα με άλλους σκιώδεις πανίσχυρους ολιγάρχες, μερικοί από τους οποίους μπορεί να είχαν κάποια σχέση με το επερχόμενο σενάριο της Ημέρας της Κρίσης, θα μείνουμε να παρακολουθούμε τον κόσμο να καίγεται καθώς ανανεώνουμε έναν ιστότοπο. Το Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης της Αποκάλυψης εξισορροπεί λίγο τις πιθανότητες. Μπορεί να μην είμαστε ενήμεροι για τις πληροφορίες τους, αλλά το να τους βλέπουμε όλους να διασκορπίζονται ταυτόχρονα είναι από μόνο του πολύτιμη πληροφορία. 

Ο ιστότοπος δεν είναι το συνηθισμένο ιδιωτικό σύστημα παρακολούθησης αεροπλάνων. Το σύστημα αντλεί δεδομένα αεροπορίας που είναι διαθέσιμα στο κοινό, τα οποία μεταδίδουν τη θέση, την ταχύτητα και το υψόμετρο ενός αεροσκάφους σε πραγματικό χρόνο. Παρακολουθώντας περίπου 11.000 ιδιωτικά και επαγγελματικά τζετ και συγκρίνοντας τον αριθμό των αεροσκαφών που βρίσκονται στον αέρα σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή με τα ιστορικά πρότυπα, ο ιστότοπος καθορίζει το επίπεδο συναγερμού από 1 έως 5. Μια κανονική ημέρα αντιστοιχεί στο επίπεδο 1, ενώ το επίπεδο 5 αντιστοιχεί στην ημέρα της αποκάλυψης. 

Η λογική δεν διαφέρει πολύ από τη λεγόμενη Θεωρία της Πίτσας του Πενταγώνου , όπου η αύξηση των παραγγελιών αργά το βράδυ κοντά σε κρατικά-στρατιωτικά κτίρια στην περιοχή της Ουάσινγκτον δείχνουν επικείμενη στρατιωτική δραστηριότητα. 

Εννοείται πως αυτός δεν είναι ένας επιστημονικά αποδεδειγμένος ανιχνευτής της Ημέρας της Κρίσης. Πιθανότατα θα δείτε τόσα πολλά ταξίδια με ιδιωτικό τζετ την Κυριακή του Super Bowl όσο και την παραμονή ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος. Παρόλα αυτά, είναι ένα διασκεδαστικό εργαλείο που γεννήθηκε από τον σύγχρονο κυνισμό και την παραδοχή του ποιος έχει δύναμη και ποιος όχι, και ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη για να σώσει τον εαυτό του, όταν οι υπόλοιποι από εμάς απλά, θα αφανιστούμε. 

Ο χωροχρόνος

Βαρύτητα και Κβαντική Μηχανική

«Ο χωροχρόνος και η βαρύτητα πρέπει τελικά να προκύπτουν από κάτι άλλο», λέει ο φυσικός Brian Swingle . Διαφορετικά, είναι δύσκολο να δούμε πώς η βαρύτητα του Αϊνστάιν και τα μαθηματικά της κβαντικής μηχανικής μπορούν να συνδυάσουν τη μακροχρόνια ασυμβατότητά τους. Η άποψη του Einstein για τη βαρύτητα ως εκδήλωση της γεωμετρίας του χωροχρόνου υπήρξε μια τεράστια επιτυχία. Αλλά και η κβαντική μηχανική, η οποία περιγράφει τους μηχανισμούς της ύλης και της ενέργειας στην ατομική κλίμακα το πέτυχε με ακρίβεια. Ωστόσο, οι προσπάθειες εύρεσης συνεκτικών μαθηματικών που να ικανοποιούν την κβαντική παραξενιά με τη γεωμετρική βαρύτητα, έχουν συναντήσει τρομερά τεχνικά και εννοιολογικά οδοφράγματα.

 

Τουλάχιστον αυτό ίσχυε εδώ και καιρό στις απόπειρες κατανόησης του συνηθισμένου χωροχρόνου. Όμως, κάποιες ενδείξεις για πιθανή πορεία προς την πρόοδο έχουν προκύψει από τη θεωρητική μελέτη εναλλακτικών χωροχρονικών γεωμετριών, κατανοητών κατ’ αρχήν αλλά με ασυνήθιστες ιδιότητες. Μία τέτοια εναλλακτική, γνωστή ως χώρος anti de Sitter, είναι περίεργα καμπύλος και τείνει να καταρρεύσει από μόνος του, αντί να επεκτείνεται όπως το σύμπαν στο οποίο ζούμε. Δεν θα ήταν ωραίο μέρος για να ζήσεις εκεί μέσα. Αλλά σαν εργαστήριο για τη μελέτη των θεωριών της κβαντικής βαρύτητας, έχει πολλά να προσφέρει.

 

«Η κβαντική βαρύτητα είναι αρκετά πλούσια και προκαλεί σύγχυση, ακόμη και τα σύμπαντα των παιχνιδιών μπορούν να ρίξουν τεράστιο φως στη φυσική», γράφει ο Swingle.

 

Οι μελέτες του χώρου anti de Sitter υποδηλώνουν, για παράδειγμα, ότι τα μαθηματικά που περιγράφουν τη βαρύτητα (δηλαδή τη γεωμετρία χωροχρόνου) μπορούν να είναι ισοδύναμα με τα μαθηματικά της κβαντικής φυσικής σε ένα χώρο μιας μικρότερης διάστασης. Σκεφτείτε ένα ολόγραμμα, δηλαδή μια επίπεδη, δισδιάστατη επιφάνεια που ενσωματώνει μια τρισδιάστατη εικόνα. Με παρόμοιο τρόπο, η τετραδιάστατη γεωμετρία του χωροχρόνου ίσως θα μπορούσε να κωδικοποιηθεί στα μαθηματικά της κβαντικής φυσικής που λειτουργεί σε τρεις διαστάσεις. Ή ίσως να χρειάζεστε περισσότερες διαστάσεις, το πόσες διαστάσεις απαιτούνται είναι μέρος του προβλήματος που πρέπει να επιλυθεί.

 

Εν πάση περιπτώσει, οι έρευνες προς αυτή την κατεύθυνση έχουν αποκαλύψει μια απροσδόκητη πιθανότητα: Ο ίδιος ο χωροχρόνος μπορεί να δημιουργηθεί από την κβαντική φυσική, συγκεκριμένα από το περίπλοκο φαινόμενο που είναι γνωστό ως κβαντική διεμπλοκή. 

 

Η κβαντική διεμπλοκή είναι ένα περίεργο και αλλόκοτο φαινόμενο που συνδέει σωματίδια που βρίσκονται ακόμη και σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Εάν εκπέμπονται από μια κοινή πηγή, τέτοια σωματίδια παραμένουν πεπλεγμένα ανεξάρτητα από το πόσο μακριά είναι το ένα από το άλλο. Εάν μετρήσετε μια ιδιότητα (όπως σπιν ή πόλωση) για ένα από αυτά, τότε ξέρετε ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα της ίδιας μέτρησης για το άλλο. Πριν όμως από τη μέτρηση, αυτές οι ιδιότητες δεν έχουν ποτέ προσδιοριστεί, ένα παράλογο γεγονός που όμως έχει επαληθεύεται από πολλά πειράματα. Φαίνεται ότι η μέτρηση σε ένα μέρος καθορίζει ποια θα είναι η μέτρηση σε μια άλλη μακρινή τοποθεσία.

 

Φαίνεται ότι τα πεπλεγμένα σωματίδια πρέπει να είναι σε θέση να επικοινωνούν γρηγορότερα από το φως, οι πρώτες μέχρι σήμερα μετρήσεις έχουν δείξει ότι η κβαντική διεμπλοκή πραγματοποιείτε με ταχύτητες μεγαλύτερες από 10.000 φορές αυτής του φωτός, διαφορετικά, είναι αδύνατο να φανταστούμε πώς ένα από αυτά θα μπορούσε να ξέρει τι συνέβαινε στον άλλο σε ένα τεράστιο χωροχρόνο.

 

Πώς λοιπόν τα πεπλεγμένα σωματίδια ξεπερνούν το χάσμα του χωροχρόνου που τα διαχωρίζει; Ίσως η απάντηση είναι να μην χρειάζεται η διεμπλοκή να συμβαίνει στο χωροχρόνο, ίσως η διεμπλοκή να δημιουργεί τον χωροχρόνο. 

 

Τουλάχιστον αυτή είναι η πρόταση που έχει εμπνεύσει μια νέα έρευνα στη θεωρία για τον κόσμο. «Η εμφάνιση του χωροχρόνου και της βαρύτητας είναι ένα μυστηριώδες φαινόμενο της κβαντικής φυσικής πολλών σωμάτων, που θα θέλαμε να κατανοήσουμε», προτείνει ο Swingle.

 

Η έντονη προσπάθεια πολλών κορυφαίων φυσικών έχει δημιουργήσει θεωρητικά στοιχεία ότι τα δίκτυα των πεπλεγμένων κβαντικών καταστάσεων υφαίνουν τον χωροχρονικό ιστό. Αυτές οι κβαντικές καταστάσεις περιγράφονται συχνά ως «qubits» δηλαδή κομμάτια κβαντικής πληροφορίας (όπως τα συνηθισμένα bit του υπολογιστή, αλλά υπάρχουν σε ένα συνδυασμό του 1 και του 0, όχι μόνο είτε 1 είτε 0). Τα πεπλεγμένα qubits δημιουργούν δίκτυα με γεωμετρία στον χώρο με μια επιπλέον διάσταση πέρα ​​από τον αριθμό των διαστάσεων στις οποίες ζουν τα qubits. Έτσι, η κβαντική φυσική των qubits μπορεί στη συνέχεια να εξομοιωθεί με τη γεωμετρία ενός χώρου με μια επιπλέον διάσταση.

 

Και το καλύτερο από όλα, η γεωμετρία που δημιουργήθηκε από τα πεπλεγμένα qubits μπορεί πολύ καλά να υπακούει στις εξισώσεις από τη γενική σχετικότητα του Αϊνστάιν που περιγράφουν την κίνηση λόγω της βαρύτητας, τουλάχιστον αυτό λένε τα πιο πρόσφατα ερευνητικά σημεία προς αυτήν την κατεύθυνση. «Προφανώς, μια γεωμετρία με τις σωστές ιδιότητες που δημιουργήθηκαν από την διεμπλοκή πρέπει να υπακούει στις βαρυτικές εξισώσεις της κίνησης», γράφει ο Swingle. «Αυτό το αποτέλεσμα δικαιολογεί περαιτέρω τον ισχυρισμό ότι ο χωροχρόνος προκύπτει από την διεμπλοκή».

 

Βέβαια, απομένει να αποδειχθεί ότι οι ενδείξεις που βρέθηκαν με επιπλέον διαστάσεις θα οδηγήσουν στην αληθινή ιστορία για τον συνηθισμένο χωροχρόνο στον οποίο οι πραγματικοί φυσικοί βαδίζουν. Κανείς δεν ξέρει πραγματικά ποιες κβαντικές διαδικασίες στον πραγματικό κόσμο μας, θα είναι υπεύθυνες για την ύφανση του χωροχρόνου. Ίσως ορισμένες από τις παραδοχές που έγιναν στους υπολογισμούς μέχρι στιγμής να αποδειχθούν λανθασμένοι. Αλλά θα μπορούσαμε κάλλιστα να βρισκόμαστε στην αρχή μιας παρατήρησης βαθειά στα θεμέλια της φύσης, όσο ποτέ άλλοτε, που πιθανών να απαιτεί αρκετά συμπληρώματα στην υπάρχουσα σημερινή Φυσική.